
'Vaker brand in huurwoningen door exotisch koken'; De aanleiding
NRC.NEXT
18 juni 2014 woensdag
Section: weten; Blz. 2
 Christiaan Pelgrim
Dat stond onlangs op de website van Binnenlands Bestuur 
In sociale huurwoningen is vaker brand dan in koophuizen, volgens een bericht op de website van vakblad Binnenlands Bestuur onlangs. Ook Omroep Flevoland meldde dit. Binnenlands Bestuur had een opmerkelijke kop: 'Vaker brand in huurwoningen door exotisch koken'. 
De redenering: in huurhuizen wonen veel allochtonen en hun kookgedrag is anders. In het artikel zegt Hildemarie Schippers, teamleider Risicobeheersing van de Brandweer Flevoland, dat ,,bevolkingsgroepen als Marokkanen en Surinamers" meer tijd doorbrengen in de keuken, maar ook een andere bereidingswijze hebben, met meer olie bijvoorbeeld. ,,En dat is riskanter." 
Het bericht spreekt - op de kop na - steevast van 'sociale huurwoningen', zonder de duurdere huurhuizen in de vrije sector. We checken dus de stelling: er is vaker brand in sociale huurwoningen door exotisch koken. 
Op de rapportage Brandrisicoprofiel 2013, Het risicobeeld van woningen in Flevoland. Hierin beschrijft de Brandweer Flevoland de grootste risico's bij woningbranden in de provincie. De brandweer gebruikt de rapportage onder meer om het preventiebeleid aan te passen. 
In het rapport staat duidelijk dat het risico op brand groter is in sociale huurwoningen. En dat risico is ook groter bij niet-westerse allochtonen. Maar er staat niet dat het risico in sociale huurwoningen ook groter wordt doordat daar exotisch gekookt wordt. 
De schrijver, Nick Naber van de Brandweer Flevoland, vertelt waar hij het rapport op baseerde. Alle woningbranden die bij de brandweer gemeld zijn, zijn gecombineerd met onder meer demografische en sociaal-economische gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek, gemeenten, en een extern commercieel bureau. 
Uit al deze onderzoeken blijkt dus dat er een groter brandrisico is voor zowel sociale huurwoningen als voor niet-westerse allochtonen. Maar het verband tussen die twee is niet onderzocht. Je kunt op basis van dit onderzoek dus niet zeggen dat er een groter brandrisico is in sociale huurwoningen doordat daar niet-westerse allochtonen wonen. Er is ook geen landelijk onderzoek naar brandrisico's dat daar opheldering over geeft. 
De term 'exotisch koken' komt in het rapport niet voor. Wel staat er: ,,Woningen waar veel gekookt (Surinaams / Marokkaans) of gestookt (autochtonen) wordt hebben meer kans op brand." De brandweer registreert bij elke brand de oorzaak, verklaart Naber. En niet-westerse allochtonen waren oververtegenwoordigd bij de oorzaak 'koken'. 
Komt dat door afwijkende kookgewoonten? Dat was een aanname, zegt Naber, maar wel vanuit een logische redenering. ,,Er zijn meerdere oorzaken mogelijk: er wordt vaker gekookt, er wordt anders gekookt, of het effect van de brand wordt versterkt, bijvoorbeeld door het gebruik van olie." 
Carja Butijn, universitair docent aan de Wageningen Universiteit, betwijfelt die conclusie. Zij onderzoekt kookgewoonten in Nederland en West-Afrika. Voor de gelegenheid pakt ze er ook een ouder onderzoek bij naar kookgewoonten van Marokkaanse huishoudens in Nederland. 
Ja, immigranten houden lang hun eigen eetgewoonten vast. En ja, in de mediterrane cultuur sta je langer in de keuken, waarmee het brandrisico vanzelf toeneemt. En niet-westerse maaltijden worden meer met olie bereid, dat vlam in de pan kan veroorzaken. Maar onder autochtonen worden oliën óók populairder. En in mediterrane keukens wordt de oven ook vaak gebruikt, met weinig brandrisico. ,,De slotsom is niet gemaakt", zegt Butijn. Haar vermoeden: de 'exotische kookstijl' is niet de enige oorzaak. 
Uit onderzoek van de Brandweer Flevoland kun je niet concluderen dat het hoge brandrisico bij sociale huurwoningen komt doordat daar veel niet-westerse allochtonen wonen, laat staan doordat daar exotisch gekookt wordt. Daarom beoordelen we de stelling als ongefundeerd. 
